Ustanowienie Programu działań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE) cz.II środowisko



M.Callanan : Integrowanie kwestii środowiskowych z innymi politykami zasługuje na pełne poparcie. Propozycja usunięcia stałych kosztów personelu z wydatków kwalifikowanych poszczególnych inicjatyw jest błędna. Tzw. proces przydziałów krajowych musi zostać zachowany w przypadku projektów tradycyjnych i zintegrowanych, zaś utrzymanie programów szkoleniowych powinno być
potraktowane w sposób priorytetowy. Propozycja włączenia do finansowania terytoriów zamorskich wymaga dalszej dyskusji.

J.Ferreira : Budżet zaproponowany przez Komisję na cele środowiskowe jest niewystarczający do realizacji wszystkich potrzebnych przedsięwzięć, których głównym celem jest ochrona gatunków zagrożonych. Program Life okazał się wielkim sukcesem bowiem zintegrował środowiska prywatne oraz publiczne i dlatego bardzo trudno jest zrozumieć dlaczego tego typu inicjatywy ciągle borykają się z problemem niedofinansowania. Propozycja tzw. zazieleniania gospodarki jest na razie zbyt ogólnikowa i wymaga dalszego doprecyzowania. Zapisy pozwalające na odliczanie podatków VAT i kosztów stałych personelu zasługują na dalsze utrzymanie. Bardzo niepokojącą tendencją, którą daje się zauważyć w ostatnim okresie jest spadek wykorzystywania alokacji z programu Life przez państwa borykające się z kłopotami finansowymi. Dalsze komplikowanie samego procesu składania wniosków poprzez zwiększenie wymagań proceduralnych to krok w niewłaściwym kierunku.

J.M.Fernandes : Finansowanie przedsięwzięć takich jak program Life wymaga dyskusji nie o przesłankach, ale o konkretnych kwotach, które będą przeznaczone na finansowanie tego typu inicjatyw. Przede wszystkim powinny być promowane projekty zintegrowane, bo tylko takie przedsięwzięcia w najlepszy sposób realizują nakreślone cele środowiskowe. Program Life należy postrzegać jako działanie kompensujące negatywne skutki polityki spójności, w ramach której często są realizowane projekty pozostające w sprzeczności z celami klimatycznymi.

R.Morkunaite-Mikuleniene: Ponieważ program LIFE promuje swoistą wartość dodaną, powinien być dostępny dla jak najszerszego kręgu beneficjentów. Kwestie dotyczące rozliczanie podatku VAT powinny być jeszcze doprecyzowane. Zaostrzenie niektórych zapisów utrudni działalność organizacjom pozarządowym a to z kolei przyczyni się do mniejszej liczby dobrych projektów i słabszej alokacji wszystkich dostępnych środków.

Sprawozdawca J.Haug: Warto postawić pytanie, czy dalszy przydział środków pieniężnych na cele środowiskowe będzie się nadal odbywał zgodnie z krajowymi planami alokacji? Taki rozwiązanie wydaje się być mało efektywne, ponieważ część państw członkowskich nie jest w stanie wykorzystać nawet połowy przyznanych im środków a inne wykorzystują wszystko. Niekorzystną tendencją są także pojawiające się zapowiedzi, że w niektórych krajach Wspólnoty, w związku z kryzysem
ekonomicznym, nastąpi ograniczenie finansowania tego typu przedsięwzięć, co od razu wpłynie na gorszą ochronę środowiska przyrodniczego. Warto też pomyśleć o utworzeniu wspólnych ram strategicznych dla poszczególnych funduszy oraz upraszczać wymagania proceduralne w przypadku projektów zintegrowanych.

M.Groote: Kraje członkowskie stoją obecnie przed innymi problemami i wyzwaniami, dlatego wszystkie projekty powinny uwzględniać ogólną sytuację gospodarczą.

Komisja Europejska: Propozycja przedłożona przez Komisję odpowiada rzeczywistym zapotrzebowaniom zgłaszanym przez władze lokalne. Przedsięwzięcia o charakterze zintegrowanym są sposobem na stworzenie spójnych projektów przy współwykorzystaniu różnych funduszy i procedur. Należy maksymalnie zredukować koszty aplikacji, dlatego też zaproponowany prosty dwustopniowy system naboru wniosków. Aplikanci będą mogli wybrać czy chcą realizować małe projekty z programu Life czy też duże, łączone z innymi funduszami. Statystyki pokazują, że 1mln euro wyasygnowany w ramach programu Life przyczynia się do wydatkowania 10mln euro z innych programów, co bardzo sprzyja realizacji założonych celów środowiskowych. Komisja przedłożyła dokument roboczy, w którym proponuje włączenie programu LIFE do ram strategicznych. Ponieważ blisko 2/3 państw członkowskich nie wykorzystuje przyznanych im funduszy zaproponowano równowagę geograficzną bez alokacji krajowych. W kwestii VAT-u i zwrotu kosztów personalnych należy wprowadzić pewne uproszczenia w przepisach, ale największym problemem jest tu stanowisko niektórych krajów Wspólnoty. Ponieważ propozycja włączenia podatku VAT i kosztów personalnych do wydatków kwalifikowanych zyskała w Komisji większość, zaproponowano wyższy poziom interwencji, aby aplikanci składający wnioski, mogli otrzymać rekompensaty w stosownej wysokości. To poszczególnym państwom członkowskim powinno zależeć na tym, aby projekty realizowane w ramach takich programów, jak np. Life nie były dodatkowo obciążane podatkiem. Nie mniej Komisja musi brać pod uwagę fakt, że przy realizacji konkretnych przedsięwzięć część środków będzie z nich wyjmowana na pokrycie kosztów operacyjnych. Mechanizm „zazielenienia unijnej gospodarki” nie powiedzie się bez wyasygnowania na jego realizację konkretnych środków finansowych. Przy realizacji założeń dyrektywy wodnej zastosowana zostanie zasada współzależności – państwa wdrażające jej zapisy mogą liczyć na wszelką pomoc, zaś tym, którzy nie wywiązują się ze zobowiązań grozi wszczęcie tzw. procedury o niezgodności. Elastyczność w ramach w ramach instrumentu Connecting Europe, polega na tym, że oceniając konkretne projekty bierze się pod uwagę ich wpływ na środowisko i przed podjęciem decyzji o ich współfinansowaniu, bada się możliwość zastosowania w ich przypadku dodatkowych decyzji łagodzących, które ułatwią realizację całego przedsięwzięcia.